8 Haziran 2018 Cuma

Veysel DONBAZ' ve 'Ölü Diller'

Al Jazeera Türk'ün Kıdemli Haber Prodüktörü Başak ÇUBUKÇU, Karikatürcü Veysel DONBAZ ile ilginç mesleği üzerine bir röportaj yaptı. 31 Ocak 2017 tarihli söyleşide Veysel DONBAZ'ın emekli olduğu Sümerolog mesleğinin özelliklerinden sözedildi. Sökonusu yazıyı incelediğimizde ilginç ayrıntı ve özelliklere rastlıyoruz...
---

Veysel DONBAZ' ve 'Ölü Diller'..

Al Jazeera Türk'ün Kıdemli Haber Prodüktörü Başak ÇUBUKÇU, Karikatürcü Veysel DONBAZ ile ilginç mesleği üzerine bir röportaj yaptı. "Ölü Dillerin Efendisi: Veysel DONBAZ" başlıklı 31 Ocak 2017 tarihli söyleşide Veysel DONBAZ'ın emekli olduğu Sümerolog mesleğinin özelliklerinden söz edildi.

Sökonusu yazıyı incelediğimizde ilginç ayrıntı ve özelliklere rastlıyoruz. Öncelikle Veysel 
DONBAZ'ın Türkiye’nin sayılı Sümerologlarından biri olduğunu öğreniyoruz. Sümerce, Akadca, Asurca, Babilce ve Hititçe olmak üzere toplam 5 ölü dil biliyor olmasının yanı sıra İngilizce, Almanca, Fransızca ve İtalyanca da biliyor. Uzmanlık alanı ise, 5 bin yıllık kil tabletlerini okumak. Bugüne kadar 200’e yakın uluslararası makale yayımlayanDONBAZ'ın okuduğu tablet sayısı da 10 bine yakın.


Veyse DONBAZ, Eski Şark Eserleri Müzesi'nin Tablet Arşivi'nin 43 yıl boyunca şefliğini yaptı. İstanbul Arkeoloji Müzeleri bünyesindeki bu müze, İngiltere’deki British Museum’dan sonra dünyanın en zengin ikinci çivi yazılı belgeler arşivine sahip. Bünyesinde 73 bin kil tablet var.

Bugün 79 yaşında olan Veysel DONBAZ, emekliliği sonrası müze ve araştırmalarından ayrı kalmamış. Kitap yazıyor, kil tablet okuyor ve Sümerce, Akadca, Asurca, Babilce ve Hititçe tablet yazıyor. Bir tabletin çözümünde nasıl bir yol izlendiği konusunda ise şunları söylüyor
"(..) 5 dakikadan 1 haftaya kadar bir tabletin çözümü sürebilir. Hatta bazen 6 ay çözemediğiniz olabilir. Daha önce hiç geçmemiştir o. Yeni bir yer isimdir, yeni bir kavramdır, yeni bir eşyaya tekâbül ediyordur. Hele isimse, isimleri anlamak çok zor oluyor, ama fiilse çekim olduğu için ona mânâ verebilirsiniz.
DONBAZ, yaptığı işin aslında tercümanlık olduğunu belirtiyor. Tarihi 5 bin yıl öncesine dayanan, artık yeryüzünde kullanılmayan dilleri modern dillere çeviriyor. Kil tabletler üzerindeki bilgileri harmanlayıp bugüne taşıyor.


Hitit kabartması ve Veysel DONBAZ'ın çizimi

Veysel DONBAZ'ın öğrenim yaşamı da ilginç. Eğitimini aile gelirine bağlamayıp burslu okumayı tercih ediyor. Yıl 1958'dir ve önünde sadece iki seçenek bulunmaktadır. Ya ilâhiyat okuyacak, ya da 23 yıldır hiçbir öğrencinin kayıt yaptırmadığı Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sümeroloji Bölümü’nü seçecektir. O da tercihini Sümeroloji’den yana yaptı.

“23 yıldan beri o bölüme bir öğrenci gelmemiş. Tercih edilmemiş, lüks kalmış bir bölümdü. Tek öğrenciydim ben fakültede. Ölü dilleri öğrenmeye başladık birden bire. (...). Mecburen iyi olmak zorunda oldum. Derslerimi hep hocaların odasında birebir aldım. Sandalyede karşılıklı oturduk. Hocayla karşı karşıyayız. Size bir ders vermiş,Hazırlayın gelindiyor. Kaytarma imkânım hiçbir zaman olmadı. Son sınıfta bir kişi kayıt yaptırdı.”

1906-1912 yılları arasında konservasyon için 33 sandık içinde Berlin’e gönderilen ve 1939 yılına kadar bir kısmı geri gönderilen Boğazköy tabletlerinin geri kalan 9150 tanesinin Türkiye’ye getirilmesinde de rolü olan isimlerden. 
Veysel DONBAZ 43 yıl görev yaptığı işinden 2004 yılında emekli edilmişti  (Yazının tamamı İçin Bkz. >>
-----------------
Başak ÇUBUKÇU / Kişiler >>
Başak ÇUBUKÇU / Twitter >>
KaynakAljazeera .com.tr >>